Charles Dickens po rusyňskŷ

Čarls Dikens: Roždestvenna koľada // Чарлс Дікенс: Рождественна коляда

Avtor: Lidija Budaiova, molodŷ.Rusynŷ

Molodŷ.Rusynŷ toho roku vŷdaly dalše ďilo svitovoj literaturŷ – Чарлс Дікенс: Рождественна коляда / Čarls Dikens: Roždestvenna koľada.

Čarls Dikens (1812 – 1870) napysav Roždestvennu koľadu za jeden tŷždeň u vic’i 32 rokiv. Takoj peršŷj deň s’a vŷprodav c’ilŷj naklad 6000 kusiv. Knyžka u mnohŷch ľudej vŷklykala ochotu robyty dobro i pomahaty bidnŷm, vďaka ňij s’a započaly zakladaty charitativnŷ obščestva. Po Roždestvennij koľaďi Čarls Dikens napysav jednu roždestvennu pryhodu každŷj rik, no najobľubeňišov medži čitateľamy ostala perša Roždestvenna koľada.

Pysateľ Čarls Dikens pochodžav iz seredňoj spoločeňskoj klasŷ, no na rozďil od mnohŷch chudobnŷch ďitej mih chodyty do školŷ. Jak mav dvanadc’ať rokiv, joho otec’ s’a distav do areštu, de potim žŷla cila joho rodyna, choc’ ďity i maty mohly voľno chodyty. Molodŷj Čarls perestav chodyty do školŷ i začav robyty v tovarňi na vŷrobu boksu na topankŷ. Pizňiše, už jak parobok, s’a zamestanav jak novynar’, kotrŷj pysav reportažŷ iz sudiv, de viďiv veľo nespravedlyvosty vŷplyvajučoj z nespravedlyvŷch socialnŷch zakoniv. Postupno s’a z ňoho stav uznavanŷj pysateľ, no na osnovi joho skusenostej s’a u svojij tvorčosty vse zanymav socialnov nespravedlyvosťov. Spolupracovav na charitativnŷch projektach. U svojij dobi bŷv slavnŷj na Briťskŷch ostrovach, v Spojenŷch štatach Amerŷkŷ i v Kanaďi. 

Ale vernyjme s’a ku Roždestvennij koľaďi. Knyžka na vece jak 160 storinkach interesno vkazuje lakomc’a Skrudža, kotrŷj Roždestvennŷ svjata považuje za hluposť. No deň pered Roždestvennŷma svjatamy s’a mu zjavyť duch joho mertvoho obchodnoho partnera Marlija. Tot mu povisť, že na to, žebŷ s’a spasyv pered ťažkŷm osudom po smerty, zjavľať s’a mu troje duchove: duch mynulŷch Roždestvennŷch svjat, duch sučasnŷch svjat i duch budučich Roždestvennŷch svjat. Knyžka vkazuje i na rozďil medži ščirŷm svitom v rodyňi joho pysar’a Boba Kratčita, de je veľo ďitej i bida, ale všŷtkŷ s’a ľubľať, i medži Skrudžovŷm svitom, de ne choče utratyty any korunu navece, any na podarunkŷ, any na charitu a išči i sam merzne u svojim mizernim kvarteľu. Ci s’a Skrudž napravyť i što mu vkažuť duchove, dočitate s’a v našij novij knyžc’i Чарлс Дікенс: Рождественна коляда / Čarls Dikens: Roždestvenna koľada. 

Jednak jak i na pereklaďi Andersena i teper’ na knyžc’i spivpracovaly perekladateľka Anna Kuzmjakova, ilustrator i grafik Janko Kurinec’ i Lidija Budajova, kotra bŷla avtorkov dumkŷ i editorkov knyžkŷ. Jazŷkovu redakciju zrobyv Petro Medviď. Tekst knyžkŷ je iz zapysom v azbuc’i i latynic’i, a na jej konc’i je rusyňsko-slovac’kŷj slovnyčok z dakotrŷma menše-častŷma slovamy.

Knyžku sobi možete objidnaty na adres’i: prypovidky.mr@rusyny.org

Realizovane z finančnov pidporov Fondu na pidporu kulturŷ narodnostnŷch menšŷn 2023