Lekcia č. 17


Лекція 17 – Lekcia 17
 
Сила материньского слова
 
(урывок)
 
Лем тот, хто пише, хто ся своїм словом пригварять шырокій громадї, може прожыти і почувствовати ёго силу, ёго вплыв на того, ку кому ся пригварив, ці уж писаным або говореным словом.Неодлучнов частёв споїня чоловіка з чоловіком, окрем іншых медій, суть, бесспорно, новинкы і часописы. В нашім припадї піде бісіда о нашыx русиньскых Народных новинках і о часописї Русин.Пятнадцять років ся своїм писаным словом пригварям нелем Русинам Словеньска, але і цілого світа. За тоты рокы ся новинкы намагають помочі Русинам, абы ся зорьєнтовали у своїй самобытности і ідентічности. Наводять, радять і помагають. Доднесь не перестали, і хоць суть крітізованы і лем-лем же не зліквідованы...

Кым? Думам собі, же нежычливцями, так само людми, котры бы хотїли давати „розумы“ нашым Русинам, але притім забывають на дуже важну річ, а то є, же кідь хтось хоче писати або пригваряти ся Русинам Словеньска і світа, хоче быти на їх челї, мав бы в першім рядї знати норматівный, літературный русиньскый язык, якый быв кодіфікованый в 1995 роцї, а так сам бы мав своїм писаным словом вплывати в родній азбуцї, а не в латиніцї. Тадь так то было приято на кодіфікації, а покы знам, нова офіціална кодіфікація не была.Покы тото такы люде не знають, не мають право засяговати і нападати людей, котры пятнадцять років помагають нашым Русинам і зістали вірны нашій родній азбуцї!!!
 
Марія Ґірова
 
Минулый час (претерітум) – Minulý čas
 
Tvoríme ho v singulári z pomocov в v mužskom rode, -ла v ženskom rode a ло v strednom rode. Pre množné číslo vo všetkých rodoch platí ли.
 
Творїня минулого часу од дакотрых часослов – Tvorba minulého času od niektorých slovies
 
Часослова Сінґулар Плурал
  Мужскый род Женьскый род Середнїй род  
быти быв была было были
чітати чітав чітала чітало чітали
знати знав знала знало знали                      
мати мав мала мало мали
купати купав купала купало купали
напити  ся напив ся напила ся напило ся напили ся
 
Niektoré slovesá sa odlišujú od základného modelu, a to v prvej soboe jednotného čísla
 
Часослова Сінґулар Плурал
  Мужскый род Женьскый род Середнїй род  
печі пік пекла пекло пекли
сїчі сїк сїкла сїкло сїкли
мочі міг могла могло могли
лячі лїг легла легло легли
 
 
ЗАДАЧІ – ÚLOHY
 
1. Є то правда, або неправда? Подля статї. – Je to pravda, alebo nie? Podľa článku.
 
а) Лем тот, хто пише, хто ся своїм словом пригварять шырокій громадї, може прожыти і почувствовати ёго силу.
б) За тоты рокы ся новинкыне намагають помочі Русинам, абы ся зорьєнтовали у своїй самобытности і ідентічности.
в) Двадцять років ся своїм писаным словом пригварям нелем Русинам Словеньска, але і цілого світа.
г) Нова офіціална кодіфікація не была.
 
Ключ к задачам: - Kľúč k úlohám:
1. а) гей б) нї в) нї г) гей
 
Kurz rusínskeho jazyka je pripravovaný podľa učebnice - Доц. ПгДр. Анна Плїшкова, ПгД.
ПгДр. Кветослава Копорова: Русиньскый язык про зачаточників, Словеньска асоціація русиньскых орґанізацій – Русин і Народны новинкы, Пряшів 2011


Autor: Peter Medviď
 
 
> späť