Lekcia č. 30


Лекція 30
 
Івана є на фейсбуку і пише сі з мамов

Івана: Агой, мамко!
Мама: Што робиш, злато моє?
Івана: Теперь мам кус часу, та слухам музику.
Мама: А кого слухаш?
Івана: Не будеш мі вірити, але нашу капелу „Тайстра“.
Мама: Тобі смутно, правда?
Івана: Є ту добрї-предобрї, але кус мі цливо на душі...
Мама: Дакус тя може розвеселю. Чітала єм за тебе на інтернетї.
Івана: Знам, робив зо мнов розговор єден редактор народностного радіа.
Мама: Одповідала єсь добрї.
Івана: Ты знаш, же перед мікрофоном ся не чую у своїй скорї.
Мама: А што маш нове окрем того, што єм прочітала на інтернетї?
Івана: Ніч таке. Може про тя буде інтересно знати, же на Словакії є подобна народна капела як наша „Тайстра“.
Мама: Што ближе о них знаш?
Івана: Є то хлопска капела – „Пайташе“. Будуть выступати в пятніцю вечур на заключнім вечорї лїтнёй школы. Барз ся на них тїшу. Уж буду кінчіти. Цїлую тя...
Мама: Милїше бы мі было дістати тот поцїлунок на лiчко... Так бы єм хотїла быти з тобов...
 
Ступнёваня присловників. Елатів.
У присловників, подобно як у придавників маме реґуларне і нереґуларне ступнёваня.

Позітів Компаратів Суперлатів Елатів
мило мил + їше най + милїше як + наймилїше, пре + мило
добрї  лїп + ше най + лїпше як + найлїпше, пре + добрї
красно/-ї крас + ше най + красше   як + найкрасше, пре + красно
 
Часткы (партікулы) УЖ/ІЩІ з присловниками

іщі + неґатів                                                   
Іщі ті недобрї на жалудку?                   
іщі + позітів
Іщі ті добрї дома з родічами?             
 
уж + позітів  
Уж мі добрї.
уж + неґатів
Уж мі недобрї. Уж бы єм хотїла жыти сама.
 
1. Ступнюйте присловникы.

Позітів Компаратів Суперлатів Елатів
ясно      
квасно      
добрї      
тепло      
 
2. Доповнийте часткы ІЩІ, або УЖ подля уведженого взору. Переложте текст до анґліцького языка.

Приклад:
Іщі падать додж? Нї, уж не падать.
Іщі не падать додж? Нї, іщі не падать.
а) Іщі раз доправа? Гей, ............ раз.
б) Іщі раз доправа? Нї, .................. долїва (не доправа).
в) Уж лїпше? Гей, ................. лїпше.
г) Уж лїпше? Нї,........... не лїпше.
ґ) Іщі мало? Гей, ............ мало.
д) Іщі мало? Нї, ............. дость (не мало).
е) Вонка уж тепло? Гей, ............ тепло.
є) Вонка уж тепло? Нї, ............ не тепло (холодно).
ё) Уж ті тепло? Гей, ............... мі тепло.
ж) Уж ті тепло? Нї, ............ мі не тепло (холодно).
з) Іванї іщі тепло? Гей, ............. єй тепло.
и) Іванї іщі тепло? Нї, .......... єй не тепло (холодно).
 
3. А теперь вже сами спробуйте переклад до русиньского языка.
Ivane je ešte zima. Včera už bolo teplejšie. Na zajtra hlásia znova slnečno. Konečne už bude leto. Ešte sme sa toho roku neopaľovali. Už máme po skúškach. Už nám je dobre. Marek sa ešte musí učiť. Ide mu to už ťažko, lebo je teplo. Budeme ešte čítať? Rusínske texty sa mi prekladajú ešte ťažko. Naučil som sa mnoho nových slov, ale ešte je to málo. Na budúci rok už budem vedieť viac.
 
Ключ к задачам:
1. яснїше, найяснїше, преясно; кваснїше, найкваснїше, преквасно; лїпше, найлїпше, предоб-рї; теплїше, найтеплїше, претепло.
2. а) іщі, б) уж, в) уж, г) іщі, ґ) іщі, д) уж, е) уж, є) іщі, ё) уж, ж) іщі, з) іщі, и) уж.

Kurz rusínskeho jazyka je pripravovaný podľa učebnice - Доц. ПгДр. Анна Плїшкова, ПгД.
ПгДр. Кветослава Копорова: Русиньскый язык про зачаточників, Словеньска асоціація русиньскых орґанізацій – Русин і Народны новинкы, Пряшів 2011


Autor: Peter Medviď
 
 
> späť