Lekcia č. 7


Лекція 7 – Lekcia 7
 
Телефонуєме (Народенины 2)
 
Марта: Гало, Івано, чуєш ня?
Івана: Што маш?
Марта: Якраз єм в обходї. Што мам купити?
Івана: Думаш на Янкову ославу?
Марта: Гей. Уж мам скоро вшытко. Хлїб, баґеты, зеленину, масло, брындзу, шунку, напої... Што іщі мам купити?
Івана: А маш дарунок про Янка?
Марта: Іщі не мам. Хочу му купити даякый пахнячій парфін. Не знам, ці будуть мати... Повідж мі даяку алтернатіву.
Івана: Я мам про нёго цедечко русиньской капелы „Пайташе“. Ты му куп цедечко Анны Сервицькой, знамой русиньской співачкы народных співанок.
Марта: Добрї, же тя мам! На парфін мам і так мало грошей, куплю цедечко.
Івана: Чекай, а маш дашто солодке? Куп закручаникы. Найлїпше з маком і з ябками. А іщі сервіткы!
Марта: Супер, челюсть долов, шефе! Агой, уж лечу.
 
Як ся творять речіня. Порядок слов в речіню – словослїд. Вопрос і одповідь. – Ako sa tvoria vety. Poradie slov vo vete – slovosled. Otázka a odpoveď.
 
Основный модел – Základný model Вопрос - Otázka
Марта (она) сидить в класї.
1          2           3
Подмет – присудок – далшы члены
1             2                 3
Сидить Марта в класї?
1           2          3
Присудок – подмет – далшы члены
1              2               3
 

Приклады – основный модел: - Príklady – základný model:
 
Матра ся учіть в анґліцькій школї.
Марта штудує на універзітї.
Она буде учітелька в середнїй школї.
 
Приклады – вопрос: - Príklady – otázka:
 
Учіть ся Марта в анґліцькій школї?
Штудує Марта на універзітї?
Буде Марта учітелька в середнїй школї?
 
Фразы (Лекції 2-7): - Frázy (Lekcie 2-7)
 
звати ся / volať sa
Бісїдовати по русиньскы. / Rozprávať po rusínsky.
Розуміти по словацькы. / Rozumieť po slovensky.
Скады (одкы, выдкы) єсь/сьте? / Odkiaľ pochádzaš/pochádzate?
Алкоголовы напої не мушу... / Alkoholické nápoje nemusím.
Маш дашто проти? / Máš niečo proti?
Челюсть долов, шефе... / Sánka dole, šéfe...
Уж лечу! / Už letím!
мати радость / mať radosť
обложены хлїбикы obložené chlebíčky
середня школа / stredná škola
 
Стишок: Ґраматіка
 
Нашы ПРЕДКЫ
Назывникы
МУДРЇШЫ як мы
Придавникы
Свої ДВРІ рукы
Чісловникы
Не жалїли про НАС
Містоназывникы
Не ЖАЛЇЛИ слова
Часослова
ОДДАВНА были такы
ЁЙ ЯЙ ЮЙ
не было чути таке слово
Чутєслово
 
(Юрко Харитун – Мої сны)
 
 
Задачі – Úlohy
 
Дайте одповідї подля тексту на даны вопросы. Слїдуйте притім часослово „мати“в розлічных часах. – Odpovedzte podľa textu na položené otázky. Sledujte pritom sloveso „mať“ v rozličných časoch.
 
а) Хто має народенины?
б)Мала уж Марта народенины?
в)Буде мати Івана народенины в юну?
г) Марко іщі не мав народенины?
ґ) Має Янко авто?
д)Є він шофер?
е)Є Іванин брат штудент?
є)Буде мати Івана авто?
 
Є то правда, або неправда? – Je to pravda, alebo nepravda?
 
а) Марта телефонує Іванї.
б) Янко є штудент.
в) Івана буде учітелька.
г) Янко буде мати авто.
ґ) Марко буде мати народенины.
д) Янко буде мати гостину.
е) Івана мала цедечко од капелы „Пайташе“.
є) Янко буде мати новый парфін.
ё) Марта має добрый напад.
ж) Янко буде мати з ославы радость.
з) Марта з Янком суть двійнята.
 
Ключ к задачам: - Kľúč k úlohám:
 
2. Правда: а), б), е), є), ё), ж), з).


Kurz rusínskeho jazyka je pripravovaný podľa učebnice - Доц. ПгДр. Анна Плїшкова, ПгД.
ПгДр. Кветослава Копорова: Русиньскый язык про зачаточників, Словеньска асоціація русиньскых орґанізацій – Русин і Народны новинкы, Пряшів 2011


Autor: Peter Medviď
 
 
> späť