Nedorozumenie či diplomatické hry

ОРУЦИ ҐЕСТИНÏ ЗА РУСНАЦОХ

И попри того же у нас, у Републики Сербиї, у АП Войводини, односно у Руским Керестуре од 4. до 7. юния того року отримани 10. Шветови конгрес Руснацох/Русинох/Лемкох, а єден конґресни дзень отримани у Петровцох, у Републики Горватскей, хтори провадзели и медиї и представнїки амбасадох, и попри Резолуциї и заключеньох Конґреса, прешлих дньох ознова нам ше, Руснацом у Сербиї, доручую "горуци гестинї" по питаню нашого власного идентитета и "матичней жеми". На тот завод з верху дипломатиї Републики України.

Чи наисце недостаточно ясне же Руснацох/Русинох/Лемкох нєшка окрем Републики Сербиї урядово припознаваю и шицки штреднєевропски жеми, медзи хторима и Польска, Ческа, Словацка, Мадярска, Румуния и Горватска, а лєм на Подкарпатю у України су "припознати" як субетнос українского народу, та з тим нє маю нїяки права на очуванє власного идентитета. Таки опредзелєня тих штредньовропских жемох, кед же су дипломатичним и другим "подобним" кругом зоз нам нє матичней жеми України вообще розумлїви, потримую и русински орґанизациї зоз Зєдинєних Америцких Державох, Канади и Русиї, и їх жеми. И праве прето и пре историйни факти вериме же и наука и сучасна пракса и у України тото нєодлуга потвердзи, бо нє мож вично твердзиц же син старши од оца!

Делегати матичних орґанизацийох Руснацох/Русинох/Лемкох на 10. Шветовим конгресу ясно вимагали од Парламента и Влади Републики України же би у наступним попису жительства 2011. року Русином у своєм жеми оможлївели вияшньованє у окремней и ясно дефинованей рубрики РУСИН, без застрашованя и гроженя, так як ше то роби у Сербиї и у других европских жемох. Потим, кед же так вияшнєних будзе, Република Україна треба же би им оможлївела витворйованє шицких основних, европских, цивилизацийних правох, у обласци образованя, култури, информована и урядового хаснованя язика и писна националней меншини, народносци, односно русинского народа.

Треба розумиц и факт же 10. Шветови конгрес Руснацох/Русинох/Лемкох, у пририхтованю и пленарно нє потримал агресивни и радикални опредзелєня дзпоєдних русинских орґанизацийох на Подкарпатю у України у напряме самопреглашованя Републики Подкарпатска Русь, по "Косовским сценарию", бо ми знаме цо то значи, але нє може одступиц од вимаганя за почитованє основних людских правох и нормативох. Чи тото розумлїве?

Руснаци у Сербиї дефинитивно нє українска диаспора, гоч би то дзепоєдни Руснаци зоз українску свидомосцу любели. Кед же факти зоз историї Карпатских Русинох нє достаточно розумлїви, одвит на тото питане можеме достац нє лєм од нас але и од Руснацох/Русинох/Лемкох у Шаришу, Земплину, Лемковини, Мараморошу, и напевно на Подкарпатю, лєм кед го зосцеце чуц. Руснаци у Сербиї нєшка жию у 38, а у векшим чишлє у 17 городох и населених местох у рамикох 8 општинох мултиетнїчней и мултиконфесийней Войводини, преважно у Бачкей и Сриме. По остатнім полису од 2002. року у Сербиї жиє кус менєй од 16 тисячи Руснацох.

Ту Руснаци витворюю шицки основни права на очуваню власного идентитета, од вияшньованя, през образованє од предшколского, през основне и штреднє образованє по високошколски уровень на власним мацеринским язику, през пестованє власней култури, през информованє у друкованих и електронских медийох, по урядове хаснованє язика и писма на уровню локалних самоуправох, Автономней Покраїни Войводини, по уровень Влади Републики Сербиї. У Влади Републики Сербиї за питаня меншинских националних заєднїцох задлужене Министерство за людски и меншински права, а у Вивершней ради Автономней Покраїни Войводини тоту обласц провадзи Покраїнски секретарият за предписаня, управу и витворйованє правох националних заєднїцох. На уровню Покраїни Войводини установена функция омбудсмана за людски и меншински права.

Од 2002. року у Сербиї зоз законом оможлївене конституованє национлних совитох шицких националних меншинох, а медзи першима хтори конституовани бул и Национални совит Руснацох. Таки права яки нєшка маю Руснаци у Сербиї маю и припаднїки шицких других меншинских националних заєднїцох (нє беруци до огляду Косово и Метохию, дзе тото питане прешлих рокох, а и тераз ма други аспекти и способи ришованя). Окрем найшвижших правох, о снованю националних совитох меншинских националних заєднїцох и установйованя функциї омбудсмана, у найвекшей мири тоти права пренєшени зоз предходней держави, СФР Югославиї, з часу после другей Шветовей войни, алє основу творя здобути права витворени у чаше твореня бувшей заєднїцкей держави Южних Славянох.

Праве прето приклад витвотйованя правох Руснацох у Сербиї треба же би шицким, та и Парламенту и Влади Републики України бул прави приклад ришованя питаня националней ровноправносци. То допринєше нашей злоги, нашому розуменю и заєднїцтву и нашим заєднїцким намаганьом за живот у заєднїцкей Европскей униї.

Дюра Папуга,
предсидатель Рускей матки
и предсидатель Шветовей ради Руснацох/Русинох/Лемкох