O čekaňu bez kinc’a i taktičnim čekaňu

Na Slovakiji na kinc’u marca uspišno zakinčilo s’a spysovaňa žŷteliv, kotre peršŷj raz prochodylo povno elektronično. Spysalo s’a v nim 86 procent žŷteliv.

O pryblyzno dva tŷždni zakinčiť s’a i asistovane spysovaňa, kotre s’a znova robyť elektronično, lem z tŷm, že ľuďam, kotrŷ ne hodnŷ spysaty s’a elektronično samŷ, v tim pomahať asistent. Sam Šastističnŷj ur’ad Slovac’koj republikŷ tverdyť, že už teper’ je jasne, že danŷ z tohoričnoho spysovaňa buduť točnišŷ jak pered des’aťoma rokamy.

Ja ku tomu dovadam, že ony bŷ maly bŷty i skoriše k dispoziciji, keďže nychto ne bude musyty perepysovaty danŷ z papir’ovŷch vŷpysanŷch dokumentiv do dajakŷch elektroničnŷch tabličok, na osnovi kotrŷch s’a buduť okremŷ danŷ zdobŷvaty. No tu už zo slovac’kŷma štatistamy zhodu ne najdeme.

Štatističnŷj ur’ad tot tŷždeň potverdyv, že peršŷ danŷ, i to lem osnovnŷ, bŷ maly bŷty publikovanŷ až kinc’om toho roku. Dalšŷ danŷ až v roci 2022, kompletnŷ vŷslidkŷ i kombinaciji tŷch danŷch až v roci 2024.

Choc’ ne jem fachovc’om do toj „naukŷ spysovaňa“, z laic’koho boku mi to pryjde tak, že všŷtkŷ danŷ, kotrŷ ľudy vŷpysovaly samŷ, abo za nych teper’ vŷpysujuť asistentŷ, už avtomatično iduť do okremŷch „data košarykiv“ i tak osnovnŷ danŷ, jak je to, že ci to je chlop, žena, jaku mať religiju ci narodnosť, mus’ať štatistŷ vydity buď takoj, abo keď nit, tak jich dnešni vŷkonnŷ kompjuterŷ mus’ať znaty porachovaty do paru dniv.

Čom nas Štatističnŷj ur’ad choče peresvidčity, že z tohoričnŷm elektroničnŷm spysovaňom bude maty tiľko robotŷ, jak keď to pered des’aťoma rokamy perepysovaly z papir’ovŷch lystkiv, ne znam zrozumity.

No jasnŷm je, že na vŷslidkŷ budeme dospravdŷ čekaty skoro takŷj samŷj čas, jak des’ať rokiv tomu.

І zato ne zistavať nyč, lem pozdravyty štatistiv: Vivat digitalizacija! І jednočasno dodaty, že ne vir’u, že Štatističnŷj ur’ad ne može osnovnŷ danŷ publikovaty i skoriše. Іnšak bŷ s’me musyly uviryty i tomu, že rachovaňa integraliv na kompjuteri i na paľc’ach jednoj rukŷ tŷrvať takŷj samŷj čas.

No štatistŷ nespodivaly i dalšŷm interesnŷm faktom. V peršŷch publikovanŷch danŷch, tŷch osnovnŷch, ne buduť vŷslidkŷ, cholem s’a z tŷm nateper’ ne rachuje, z voprosu, kotrŷj s’a zvidav, ci čolovik maje povjazaňa i z dajakov dalšov narodnosťov.

Bŷlo kolo toho jidnaň, zasidaň, a nakonec’ i odkrŷtŷj konflikt paru dniv pered začatkom spysovaňa, ci pryznaty sobi dvi narodnosty maje bŷty možlyvosť v spysovaňu, abo nit. Všŷtkŷ prychŷľnycy toj možlyvosty bisidovaly, jak to pomože. Všŷtkŷm. Menšŷnam, majoriti, uvydyme jaka Slovakija rozmajita. A dalše? Dalše nyč.

Bo dalše s’me s’a ne diznaly doteper’ any to, ci vplyv na jazŷkovŷ prava v selach, mistach, na ur’adach, vplyv na financovaňa, vplyv na časovŷ dotaciji pro menšŷnove vŷsŷlaňa u verejnopravnim teleradiju bude maty lem čislo tŷch, kotrŷ sobi daly jednu narodnosť, abo ci to buduť obydvi čisla dovjedna, abo ci to bude lem o materyňskim jazŷku.

A, žaľ, any teper’ prychŷľnycy dvoch narodnostej ne ponahľajuť z predstavliňom dajakoj metodikŷ odnosno toj spravŷ, dokinc’a any ne čuty protest, že danŷj vopros bŷ ne mav bŷty publikovanŷj any medži peršŷma danŷma na kinc’u roku.

І tak nas pry peršim uspišnim elektorničnim spysovaňu čekať čekaňa bez kinc’a, z tŷm, že za Ferenc Jožkŷ bŷ to jakbač porachovaly skoriše. Ale može s’a tu bavyme lem o taktičnim čekaňu. Danŷ v „data košarykach“ už suť. Chtos’ jich už može vydity. Može sobi teper’ dospravdŷ mus’ať na paľc’ach porachovaty, jak interpretacija bude najlipša. Pro koho? To tak samo vopros.

Petro Medviď

Žridlo: 
https://www.lem.fm/o-chekanyu-bez-kintsya-i-taktichnim-chekanyu/