Pozitivni prikladi, aľe i veľki problemi

Позитивни приклади, алє и вельки проблеми
На Конференциї „Национални совити националних меншинох у Сербиї - евалуация роботи, стан и перспективи”, хтора пондзелок орримана у Скупштини Войводини, заменїк републичного омбудсмана за права националних меншинох Ґоран Башич гварел же углавним нєт проблеми кед тота институция пред державнима орґанами глєда сполньованє индивидуалних меншинских правох, алє єст почежкосци кед компетентни орґан ма дошлїдно сполнїц законски предписаня з обласци почитованя колективних меншинских правох.

Таку ситуацию потвердзую искуства з каждодньовей роботи - Драґан Марчел з Националного совиту (НС) Румунох гварел же тота заєднїца уж 5-6 роки чека же би у дзепоєдних општинох дзе румунски язик припознати як урядови, були виложени табли з традицийнима назвами населєньох на тим язику.

Предсидатель НС Албанцох Ґалип Бечири гварел же припаднїки албанскей заєднїци нє можу достац документи на своїм язику, бо державни друкарнї нє маю албанске писмо, хторе ма 36 букви. Анї Завод за учебнїки нє друкує кнїжки на албанским, а увоз учебнїкох з других державох нє дошлєбодзени.

О позитивних искуствох применьованя Закона о националних совитох у обласци образованя бешедовали предсидатель НС Ромох Витомир Михайлович и директор Канцелариї за инклузию Ромох Душко Йованович. По 2000. рок, на факултетох у Сербиї було менєй як 10 студентох з тей найвекшей националней меншини, а дзекуюци миром афирмативней политики, нєшка студираю коло 300 млади Роми, хтори пошвидко буду предняки у своєй заєднїци.

У 70 општинох у Сербиї робя координаторе за интеґрацию Ромох, як и педаґоґийни асистенти у дзецинских заградкох и основних школох. Подобну медияторну службу плановане увесц и до здравствених установох.

Предсидателька НС Словацох Ана Томанова Маканова бешедовала о способе на яки тота национална заєднїца розришела кризу аматерского театру, кед влонї на смотру приявена лєм єдна дзецинска представа. Совит составел и акредитовал наставну програму вербалней комуникациї и драми хтори обовязни за словацких студентох педаґоґиї, та научене буду хасновац у роботи з дзецми.

Маканова визначела вельку помоц и потримовку хтору НС Словацох достава од матичней держави и Амбасади Словацкей, алє повторела нєзадовольство векшини учашнїкох на тей Конференциї - же на нєй нєт представительох власцох з Беоґраду.

- Меншини, хтори представяю штварцину популациї держави, нє можу буц лєм „тема дня” кед вибиє даяки медзинационални инцидент, або кед фолклорни фестивал. Держава муши похопиц же обласц почитованя меншинских правох будзе вше значнєйша цо зме блїжей приступаню до Европскей униї - гварела предсидателька НС Словацох Ана Томанова Маканова на Конференциї у Новим Садзе.

(конєц) саб