Udalosť tysjačroča - kompletne Jevanhelije v kodifikovanij rusiňskyj bisidi uzrelo svitlo svita

Jevanhelije je Božym slovom

Terminom «Svjate Jevanhelije (od Mafteja, Marka, Luky i Joanna)» sja označuje medži christijanami Bože slovo, kotre bylo napisane sv. jevanhelistami – suputnikami Hospoda Isusa Christa na tojto zemli pered 2000 rokami. Bylo napisane v hreckoj bisidi, kotrov v tim časi bisiduvala biľšisť ľudej žyvučich v Rimskim imperiju. Jevanhelije sja čital (spivalo) predovšytkym po cerkvach a počas joho spivaňa na bohoslužiňach virnici dodnes na znamiňňa ucty k Hospodu Bohu stojat…

9. storoča - latiňsky trojazyčnyky protiv sv. Kyrila i Mefodija
Peršych tysjač rokiv sja v christijaňskyj Cerkvi spivali Jevanhelija lem v trjoch bisidach: v orihinali po hrecki, a v perekladach po jevrejsky i latiňsky. Tak tomu bylo až do 9. storoča, kiď z Hreciji prišli na Veliku Moravu svjati jepiskopi Kyril i Mefodij, kotry Jevanhelije pereložyly do bisidy, kotrov bisidovala vladnuca vrstva šľachty na Velikoj Moravi (Rastislav, Svjatopluk…) a kotra sja medži Rusynami dodnes označuje za bisidu staroslovjansku.

V 9. storoču fransky rimokatoliky (Viching a spol.) sja tverdo postavili protiv Jevanheliju pereloženomu do tohdišňoj žyvoj bisidi – staroslovjančiny (dneska ju označujut i za cerkovnoslovjančinu, bo sja užyvať už lem po cerkvach). Latiňskyj jepiskop Viching, kotryj nenavidiv všytko slovjanske i hrecke i chotiv, žeby sja Slovjany (midži nima aj Rusyny) stali Nimcami, sja tverdo postaviv protiv staroslovjaňskym perekladam Jevnahelija i prosadžuvav Jevanhelija v latiňskym perekladi. Sv. jepiskopi Kyril i Mefodij sobi mnoho vyterpili od latinikiv a jak zname, po smerti carja Rastislava, učeniky sv. Kyrila i Mefodija byli nemiloserdno vyhnani z teritorija Velikoj Moravy i potim posobili na hranicach Velikoj Moraviji najme na teritoriju istoričnoj Podkarpatskoj Rusi i v Bulharskim carstvi...

21. storoča - Svitovyj kongres Rusiniv je otcom Rusyniv Svjate Jevanhelije je cerkovnym tekstom i proto tot posvjatnyj cerkovnyj tekst obyčajni davat pereložyti do žyvoj bisidy, drukujet i financujet jepiskop danoj eparchiji. Tak je tomu na cilomu sviti. Lem na Sloveňsku tomu tak ne je.

V tych dňach sja mi dostala do ruk vyše 1050 stranova knižka formatu A5 z nazvom: TETRAJEVANHELIJE Maftej, Marek, Luka, Joan, Prjašov, 2009. Obsahujet v sobi pereklad svjatoho Jevanhelija z kyrilo-mefodijskoj staroslovjančiny do kodifikovanoj rusynčiny. Ne bylo vydane Prjašovskym archijepiskopskym grekokatolickym urjadom jak by to malo byti, ale bylo vydane Svitovym kongresom Rusyniv. Rusyny na Sloveňsku totiž dnes ne majut svojho rusiňskoho jepiskopa-otca, jakym byl napr. svjaščenomučenik vasilijanin Pavel Gojdič abo joho pomičnyj jepiskop svjaščenomučenik Vasiľ Hopko.

Rusiňsky grekokatoliky ne majut dnes jepiskopiv-otciv, ale lem otčimiv (Hirka, Babjak, Chautur, Rusnak). Dnešni sloveňsky grekokatolicky jepiskopy dodnes ne zrobili nič proto, žeby rusiňsky grekokatoliky mohli čuti Bože slovo (Jevanhelije) vo svojij materiňskyj rusiňskyj bisidi... Uvidime jak sja zachovajut k teperj - v r. 2009 Svitovym kongresom Rusyniv vydanomu Tetrajevanheliju Maftej, Marek, Luka, Joan...

Knižka byla vydana vďaka neunavnij roboti novodoboho Duchnoviča – o. ThLic. Františka Krajňaka z Kamjonky (okr. Stara Ľubovňa) i joho spolupracovnika Osipa Kudzeja z Ňagova (okr. Medžilabirci), kotry ju perekladali zo staroslovjaňskoj bisidy do sučasnij kodifikovanij rusynčiny skoro cilij svoj žyvot. Jazykovym redaktorom knižky je PhDr. Anna Pliškova, PhD. z Inštitutu rusiňskoho jazyka i kultury z Prjašovskoj univerzity.

o.Josafat Vladimir Timkovič, ČSVV, Košyci

TETRAJEVANHELIJE Maftej, Marek, Luka, Joan, Prjašov, 2009
Kniha stojiť 25.- eur a mož sobi jej zakupiti na adresi:
František Krajňak, Kamienka 140, 065 32 KAMIENKA
e-mail: f.kraj@centrum.sk