KOCKA Andrej *1911 †1987

23.05.2026

**KOCKA Andrej (*23.5.1911, Užhorod, dnes Ukrajina, †3.9.1987, Užhorod)**, rusínský malíř, mladší představitel podkarpatské rusínske malířské školy.

Absolvoval užhorodský učitelský ústav, malířství studoval na Veřejné škole kreslení pod vedením J. Bokšaje a B. Erdélyiho (1931), byl na stáži v Akademii umění v Římě (1940-41).

По русинськы, русин ТУТ
In English, english HERE

Otec – Andrej (Ondráš) Kocka st. (nar. 1872, Čičarovce, okr. Trebišov)
Matka – Erika (Erzsébet) Guráľová (nar. 1875, Veľké Kapušany, okr. Trebišov)
Umělec pocházel z rodiny s osmi dětmi. Jeho bratr Vasil byl zatčen na základě udání, že se smál vtipu o Stalinovi. Byl obviněn z propagandy a agitace s výzvami ke svržení sovětské moci a odsouzen na deset let do pracovního tábora Ivdellag ve Sverdlovské oblasti. Vrátil se až v roce 1955 a od té doby žil se svým bratrem Andrejem, kterému pomáhal se šitím oděvů a staral se o zahradu.

„Na první pohled je vidět, že tu máme co činit s kultivovaným malířem, který se snaží o moderní malířskou techniku," hodnotil výstavu jeho obrazů 1935 v Užhorodě J. Zatloukal. „Ovlivněný modernismem, ponechává si jistý svůj výraz a primitivismus. Je tu znát stopy školy Bokšajovy a zvláště potom Erdélyiho. První naučil ho skvělému realistickému postřehu, zachycovat náladu kraje a konečně i impresionistické paletě. Druhý potom učí Kocku komponovat, dávaje mu pohled do moderní tvorby a zdůrazňovat rukopis. Kocka působil několik roků na Verchovině, kde poznal bídu lidu a jeho životní primitivismus. S velkou láskou přilnul k romantické krajině v okolí Užoku.

Tu vznikají Kockovy pochmurné, téměř baladické krajiny v hutných zemitých barvách. Nejraději maluje děti, aby mohl v jejich tváři zachytit stín života. Teplozvučný lyrismus, smysl pro kulturu barev, úsilí o moderní styl, to vše charakterizuje tvorbu Kockovu."

Andrej Kocka: Zima v Tichém

Koncem 30. a začátkem 40. let maluje mladý umělec cyklus epických žánrových obrazů (Užhorod, 1939; Trh v Perečině, 1940; V neděli, 1940; U kostela, 1940). Během pobytu v Římě studuje umění italské renesance, zajímá se o nástěnnou malbu a mozaiku, připravuje několik kompozicí v této technice, které však válečná doba nedovoluje uskutečnit. Po válce podřídil se ideologickému tlaku komunistického režimu, z existenčních důvodů se musel přizpůsobit jeho požadavkům. Maluje sérii portrétů „partyzánů", hrdinů „socialistické práce". Ve druhé polovině 50. let se vrací k verchovinským typům, lyrické krajině.

prof. Ivan Pop

-----------

**КОЦКА Андрій (*23.5.1911, Ужгород, днесь Україна, †3.9.1987, Ужгород),** русиньскый малярь, молодшый представитель підкарпатьской малярьской школы. Абсолвовав ужгородьску учительску семінарію, малярство штудовав на Публічній школї рисованя під веджіньом Й. Бокшая і Б. Ерделія (1931), быв на cтажі на Академії умінь у Римі (1940-41).

Отець — Андрій (Ондраш) Коцка ст. (нар. 1872, Чічаровце, окр. Требішов)
Мати — Еріка (Ержебет) Ґуралёва (нар. 1875, Великы Капушаны, окр. Требішов)
Умелець походив із родины з вісем дітми. Ёго брат Василь быв арештованый на основі уданя, же ся сміяв зо жарту о Сталінови. Быв обвиненый з пропаґанды і аґітації з вызвами на повалїня совітьской влады і одсудженый на десять років до робочого табора Івделлаґ у Свердловській области. Вернув ся аж у 1955-ім роцї, а одтогды жыв із своїм братом Андрієм, котрому помагав при шытю облечіня і старав ся о загороду.

„На першый погляд є видїти, же ту маме што робити з култівованым малярём, котрый ся усилує о модерну малярьску техніку," оцїнив выставку його образів 1935 в Ужгородї Й. Затлоукал. „Під влывом модернізмa, зохаблят собі свій выраз і прімітівізм. Ту мож познати слїды школы Бокшая і особливо Ерделія. Першый го навчів блискучому реалістічному спостережіню, передавати настрой краю і наконець і імпресіоністічній палетї. Другый потім учіть Коцку компоновати, даваючі му погляд до модерной творчости і звыразнёвати рукопис. Коцка дїяв дакілько років на Верховинї, де пізнав біду людей і їх жывотный прімітівізм. З великов любвьов прилнув к романтичнї країнї в околiцї Ужока.

Ту выникають Коцковы похмурны, майже балядичны країны в гутных землистых фарбах. Найрадше малює дїти, жебы міг в їх тварi захoпити тїнь жывота. Теплозвучный лірізм, змысел про културу фарeб, намагы о модерный штіл, то вшытко характерізує творчость Коцкы."

Кінцём 30. і початком 40. років малює мoлoдый малює мoлoдый умелець цікл епічных жанровых образів (Ужгород, 1939; Торг в Перечинї, 1940; В недїлю, 1940; При церкві, 1940).

Підчас побываня в Римі штудує уміня італьской ренесанції, інтересує ся о стїнову мальбу і мозаiку, приготовлює дакілько композіцій в тій техніцї, котры але воєнный час не дозволив реалізовати.

По войнї піддав ся ідеолоґічному тиску комуністічного режіму, з екзістенчных причин мусив ся приспособити його пожадавкам. Малює серію портретів „партізанів“, геройїв „соціалістічной працї“. В другій половинї 50-х років вертать ся ку верховиньскым тіпам, лірічній країнї.

проф. Іван Поп

----------

**Andrej Kocka ( *23 May 1911 †3 September 1987)** was a Rusyn painter and a younger representative of the Subcarpathian school of painting. After graduating from the Uzhhorod Teacher Training Institute, he studied painting at the Public School of Drawing under J. Bokšaj and B. Erdélyi (1931) and completed a traineeship at the Academy of Arts in Rome (1940–41).

Father: Andrej (Ondráš) Kocka Sr. (born 1872 in Čičarovce, Trebišov District)
Mother: Erika (Erzsébet) Guráľová (born 1875 in Veľké Kapušany, Trebišov District)
The artist came from a family of eight children. His brother Vasil was arrested after being reported for laughing at a joke about Stalin. He was charged with propaganda and agitation calling for the overthrow of Soviet power, and was sentenced to ten years in the Ivdellag labour camp in the Sverdlovsk region. He did not return until 1955, after which he lived with his brother Andrej, helping him to alter clothes and tend the garden.

"At first glance, it is clear that we are dealing with a cultivated painter who strives for a modern painting technique," wrote J. Zatloukal in his evaluation of the 1935 exhibition of Kicka's paintings in Uzhhorod. Influenced by modernism, his work retains a certain expression and primitivism. There are traces of the Bokšaj school, especially that of Erdélyi. The former taught him to observe realistically, capture the mood of the region, and use an impressionistic palette. The latter then taught Kocka how to compose, giving him insight into modern work and emphasising handwriting." Kocka worked in Verkhovyna for several years, where he witnessed the hardship endured by the local people and their primitive way of life. He developed a deep affection for the romantic landscape around Uzhok.

This is where Kock creates his bleak, almost balladic landscapes in thick, earthy colours. His favourite subject is children, as he wants to capture the shadow of life in their faces. "A warm-sounding lyricism, a sense of colour and culture, and a striving for a modern style all characterise Kock's work."

In the late 1930s and early 1940s, the young artist painted a series of epic genre paintings, including Uzhhorod (1939), The Market in Perechyn (1940), On Sunday (1940) and At the Church (1940). During his time in Rome, he studied the art of the Italian Renaissance and developed an interest in mural painting and mosaics. However, the war prevented him from realising several compositions in this technique.

After the war, he succumbed to the ideological pressure of the communist regime and had to adapt to its demands for existential reasons. He painted a series of portraits of 'partisans', heroes of 'socialist labour'. In the second half of the 1950s, he returned to Verchovian types and lyrical landscapes.

Prof. Ivan Pop

Niekoľko mesiacov pred otvorením Múzea moderného umenia Andyho Warhola v Medzilaborciach nebolo vôbec isté, či sa celý projekt podarí zachrániť. Rekonštrukcia starej pošty viazla, termíny sa odsúvali a americká strana upozorňovala, že jej trpe…

Kategória: Aktuality

Čítať ďalej

Naše obce

Zobraziť galérie

Ujko Vasyľ

Na osnovňi školi sja Marča obertať na bifľoša klasu.
-Prošu ťa, daj opysaty domacu z aritmetiky/počťiv...
-Ne dam...
-Daj...
-Ne dam...
-No dobri, ne daj... Budeš ty dašto od mene choťiv...
-Što by ja mih choťity od štirkarky....!
-Počekaj paru rokiv, ta poťim uvydyš...!

Zobraziť viac

KOCKA Andrej *1911 †1987

Aktuality

Pred 107 rokmi spojil Saint-Germain Podkarpatskú Rus s Československom

Nestor Kukoľnik: syn karpatského Rusína, ktorý patril k hviezdam Puškinovej epochy

Malé obce môžu získať do 3 500 eur bez spolufinancovania

Spadol na Medzilaborce Starlink? Nie to len Warhol je späť. Jeho múzeum otvorili vo veľkom štýle.

Warholovo múzeum v Medzilaborciach sa po troch rokoch opäť otvorí verejnosti

ARCHÍV 1991: Keď osud Warholovho múzea visel na vlásku

Naše obce

Ujko Vasyľ

Združenie inteligencie Rusínov Slovenska

História Rusínov

Pozrite si

Spoznajte

Ďalšie

KOCKA Andrej *1911 †1987

Aktuality

Pred 107 rokmi spojil Saint-Germain Podkarpatskú Rus s Československom

Nestor Kukoľnik: syn karpatského Rusína, ktorý patril k hviezdam Puškinovej epochy

Malé obce môžu získať do 3 500 eur bez spolufinancovania

Spadol na Medzilaborce Starlink? Nie to len Warhol je späť. Jeho múzeum otvorili vo veľkom štýle.

Warholovo múzeum v Medzilaborciach sa po troch rokoch opäť otvorí verejnosti

ARCHÍV 1991: Keď osud Warholovho múzea visel na vlásku

Naše obce

Ujko Vasyľ

Československý svět v Karpatech

Československý svet v Karpatoch

Čechoslovackyj svit v Karpatach